Theo Breyer Capital, mọi chuyển động lớn của hệ sinh thái y tế hiện nay đều xoay quanh ba trụ cột: năng lực tính toán, tính chính xác và phòng ngừa. Thứ nhất, năng lực tính toán – đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) và các mô hình nền tảng – đang mở rộng đáng kể khả năng phân tích sinh học và lâm sàng, vượt xa những giới hạn truyền thống của con người. Thứ hai, y học chính xác dịch chuyển trọng tâm từ điều trị theo nhóm sang cá thể hóa, dựa trên dữ liệu sinh học, hình ảnh, tín hiệu số và hồ sơ bệnh án. Thứ ba, phòng ngừa nổi lên như một trục chiến lược, khi hệ thống y tế toàn cầu đối mặt với gánh nặng bệnh mạn tính và chi phí điều trị ngày càng tăng. Ba lực này không tồn tại độc lập mà đang dần hội tụ, tạo ra các mô hình y tế mới cả về lâm sàng lẫn kinh tế.
Hợp nhất HealthTech: phân phối trở thành hào lũy
Sau giai đoạn thắt chặt vốn, năm 2026 được dự báo là thời điểm gia tăng mạnh hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) trong lĩnh vực HealthTech. Dữ liệu gọi vốn năm 2025 cho thấy sự tập trung vốn cao độ vào một số ít thương vụ lớn, trong khi phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp khó khăn trong mở rộng quy mô.
Trong bối cảnh này, khả năng phân phối, sở hữu hạ tầng và dữ liệu thực trở thành lợi thế cạnh tranh then chốt. Các giải pháp công nghệ đơn lẻ, thiếu khả năng tích hợp sâu vào hệ thống y tế, ngày càng khó tồn tại. Do đó, nhiều doanh nghiệp đứng trước lựa chọn mang tính sống còn: hợp nhất để củng cố vị thế hoặc bị thâu tóm trước khi thị trường bước vào giai đoạn thương mại hóa sâu rộng.
AI lâm sàng và cuộc cách mạng đo lường y học
Một trong những chuyển dịch quan trọng nhất được Breyer Capital nhấn mạnh là vai trò của AI lâm sàng trong đo lường sinh học. Y học truyền thống vốn bị giới hạn bởi các chỉ số rời rạc và đánh giá chủ quan. AI cho phép khai thác các tín hiệu mới từ hình ảnh, video, âm thanh, thiết bị đeo và dữ liệu phân tử, từ đó chuyển sang mô hình theo dõi liên tục trạng thái sinh học của bệnh nhân.
Giá trị chiến lược của AI lâm sàng không chỉ nằm ở cải thiện hiệu quả điều trị mà còn ở hào lũy khoa học và pháp lý: dữ liệu độc quyền, thẩm định lâm sàng và phê duyệt quản lý. Trong bối cảnh chi phí phát triển phần mềm giảm mạnh, đây là một trong số ít lĩnh vực mà lợi thế cạnh tranh vẫn bền vững.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất trong năm 2026 không nằm ở công nghệ mà ở mô hình thanh toán và chi trả y tế, khi hệ thống bảo hiểm và bên chi trả chưa theo kịp các mô hình đo lường và quản lý bệnh dựa trên AI.
Chăm sóc sức khỏe dự phòng: từ nội dung sang hệ thống lâm sàng
Các mô hình chăm sóc sức khỏe dự phòng hướng người tiêu dùng đã phát triển nhanh trong thập kỷ qua, nhưng đang bộc lộ giới hạn. Những nền tảng chỉ cung cấp thông tin hoặc dữ liệu cá nhân hóa gặp khó khăn trong mở rộng quy mô, duy trì hiệu quả kinh tế và đáp ứng yêu cầu pháp lý.
Trong năm 2026, các thương hiệu dự phòng dẫn đầu được dự báo sẽ chuyển mình thành các hệ thống lâm sàng thực thụ, khép kín vòng lặp từ phát hiện – can thiệp – theo dõi dài hạn. Giá trị sẽ dịch chuyển từ nội dung sang khả năng tạo ra kết quả sức khỏe có thể đo lường và duy trì mối quan hệ lâu dài với người sử dụng.
Y học chuyển hóa: dư thừa lựa chọn và yêu cầu chính xác
Sự bùng nổ của các liệu pháp GLP-1 đã đưa y học chuyển hóa vào giai đoạn mới, khi thị trường chuyển từ khan hiếm sang dư thừa lựa chọn. Khi số lượng phân tử và dạng bào chế tăng nhanh, câu hỏi trung tâm không còn là “có thuốc hay không”, mà là liệu pháp nào phù hợp với bệnh nhân nào.
Trong bối cảnh này, hạ tầng y học chính xác – bao gồm hỗ trợ quyết định lâm sàng, dự đoán đáp ứng và quản lý dài hạn – trở nên thiết yếu. Giá trị kinh tế dần dịch chuyển từ bản thân thuốc sang khả năng cá thể hóa điều trị và quản lý bệnh nhân trong thời gian dài.
Sinh học lão hóa: từ bên lề vào dòng chính
Một điểm nhấn đáng chú ý của dự báo 2026 là sự dịch chuyển của sinh học lão hóa từ bên lề vào trung tâm dòng vốn dược sinh học. Mối liên hệ ngày càng rõ giữa chuyển hóa, viêm và lão hóa đã tạo ra nền tảng khoa học đủ vững để thu hút đầu tư quy mô lớn.
Dù khung pháp lý hiện nay chưa công nhận lão hóa như một bệnh, các tiền lệ đang dần hình thành. Khi cơ quan quản lý bắt đầu chấp nhận các tiêu chí đầu cuối liên quan đến tuổi thọ và thời gian sống khỏe mạnh, lĩnh vực này có thể trở thành một trục chiến lược mới của ngành dược trong thập kỷ tới.
Tái cấu trúc thử nghiệm lâm sàng và khám phá thuốc
Báo cáo cũng nhấn mạnh cuộc tái tạo cần thiết của thử nghiệm lâm sàng, với các thiết kế Bayesian, sử dụng dữ liệu thế giới thực và AI hỗ trợ đo lường tiêu chí đầu cuối. Những đổi mới này cho phép thử nghiệm nhỏ hơn, nhanh hơn nhưng giàu thông tin hơn, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.
Song song, AI khám phá thuốc đang thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới, phá vỡ ranh giới truyền thống giữa phát triển tài sản thuốc và cung cấp nền tảng công nghệ. Cách phân bổ giá trị giữa đóng góp AI giai đoạn sớm và rủi ro phát triển giai đoạn muộn sẽ là bài toán trung tâm của ngành trong những năm tới.
Dự báo của Breyer Capital cho thấy năm 2026 là năm của sự hội tụ và lựa chọn chiến lược. Thành công không chỉ thuộc về những tổ chức sở hữu công nghệ tiên tiến, mà còn về những bên biết tích hợp công nghệ vào đo lường lâm sàng, mô hình kinh doanh bền vững và khung quản lý đang hình thành. Trong chăm sóc sức khỏe và khoa học sự sống, sự chuyển dịch đã bắt đầu. Vấn đề cốt lõi không còn là liệu thay đổi có xảy ra hay không, mà là ai đủ năng lực để dẫn dắt nó.
Nhật Ánh (TH)